عز الدين حسينى زنجانى
177
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
انحرافى به كسانى احتياج دارد كه قرآن ، آنان را معرفى نموده و به آنان ارجاع داده و آنان با احاطهء غيبى به حقايق و دارا بودن علم اسما ، اين صلاحيت و توانايى را بهطور انحصارى دارند كه همهء افكار را در چهار چوب قرآن تفسير نموده و افكار را قانع كنند تا مجالى براى اختلاف باقى نماند . چون غير معصوم بر چنين كارى قادر نيست ، به ناچار هر كسى افكار خود را اصل قرار مىدهد و طبق خواسته و عواطف و افكار و آراى خود ، بدون توجه ، قرآن و سنت را همانگونه تفسير خواهد نمود . منشأ اختلاف اين جاست ؛ هرج و مرج در عقايد به وجود مىآيد و به جهت فقدان قيّم قرآن ، گروههاى مختلفى به نام اشاعره ، معتزله و . . . به وجود مىآيد و پيروان هر فرقه ، پيروان فرقهء ديگر را تكفير و لعن مىنمايد . خلاصه آنكه هر كس با توجه يا بدون توجه ، طرفدار هر عقيده و فكرى بود ، آن را اصل براى قرآن و سنت قرار مىداد و به همين وضع نيز كسانى كه خودباختهء افكار يونان و هند و يا غير آن بودند قرآن را با آن ، تعبير و تطبيق مىكردند . در اثر نبودن قيّم قرآن در متن جامعه ، در هر يك از ادوار اسلامى قرآن كريم و سنت نبوى صلى الله عليه و آله تحت تأثير افكار علمى و عقيدتى رايج آن عصر واقع مىشد . اين بلايى بود كه بر سر تفسير قرآن كريمآمد . مىبينيم قرآن و احاديث نبوى صلى الله عليه و آله بدون امامت نتوانستند اختلاف در عقايد و افكار را رفع نمايد . در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله به حكم قرآن ، خود حضرت مرجع حل هر گونه اختلاف بود . پس مرجع هر گونه اختلاف كه بايد آن را